Προσπαθώντας να διεισδύσουν περισσότερο στις αγορές και να βγουν μπροστά στον ανταγωνισμό, οι διαφημιστικές καμπάνιες επικεντρώνουν το ενδιαφέρον τους στην ψυχολογία του μέσου καταναλωτή. Οι στρατηγικές διαφήμισης βάζουν στο… μικροσκόπιο τα καταναλωτικά ήθη και τις αγοραστικές συνήθειες των καταναλωτών, προσπαθώντας να σκιαγραφήσουν ένα μοντέλο που να αντιπροσωπεύει την αγοραστική δύναμη αλλά και τις καταναλωτικές προτιμήσεις του μέσου αγοραστή.

Υπό αυτό το πρίσμα και προς την επιτευξη αυτού ακριβώς του σκοπού, η διαφήμιση εισχωρεί στα… χωράφια της κοινωνικής ψυχολογίας και δανείζεται εργαλεία που ερμηνεύουν εύστοχα τους μηχανισμούς συμπεριφοράς των ατόμων μπροστά σε συγκεκριμένα κοινωνικά ερεθίσματα, εν προκειμένω την προβολή καταναλωτικών μηνυμάτων.

Κατά πόσο η συναισθηματική χειραγώγηση εξαγιάζεται από τον σκοπό χωρεί πολλή συζήτηση. Πάντως είναι ζήτημα που ακόμα και οι ίδιες οι διαφημιστικές εταιρείες δεν αρνούνται πως πέφτει στο τραπέζι συχνά. Η επίδραση της διαφήμισης στον περιορισμό της ελεύθερης βούλησης των αγοραστών αποδεικνύεται καθοριστική, ιδιαίτερα όταν το target group αποτελείται από κοινωνικά ευάλωτες ομάδες, όπως εφήβους, νοσούντες κ.λπ.

Το πλαίσιο ελέγχου ποιότητας της διαφήμισης στην Ελλάδα

Με τον καταιγισμό των καταναλωτικών προωθητικών μηνυμάτων, ο έλεγχος της ποιότητας του διαφημιστικού μηνύματος ήταν ανάγκη. Μια ανάγκη που απάντησε στο αίτημα των καταναλωτών για ποιοτικότερες διαφημίσεις. Ταυτόχρονα, απάντησε στην επιθυμία των διαφημιστών, αλλά και των επιχειρηματιών, να μην ισοπεδωθούν όλα στο βωμό του κέρδους. Για το λόγο αυτό, καταρτίστηκε ο Κώδικας Διαφήμισης και Επικοινωνίας από την Ένωση Εταιρειών Διαφήμισης και Επικοινωνίας, με στόχο την αυτορρύθμιση του ζητήματος και τη συμμόρφωση όλων των εμπλεκόμενων φορέων με τους κοινούς κανόνες δεοντολογίας που περιέχονται στον Κώδικα.

Ο Κώδικας καταρτίστηκε για να μπει οριστικά η κακή και προσβλητική διαφήμιση στην άκρη. Η διαφήμιση που ευτελίζει την ανθρώπινη αξία και αξιοπρέπεια ή προσπαθεί με αθέμιτα μέσα τον ψυχολογικό επηρεασμό “γκριζάρει” την αξιοπιστία όλων των επαγγελματιών που σχετίζονται με τη διαφημιστική προώθηση των καταναλωτικών προϊόντων. Και η δυσπιστία του αγοραστή απέναντι σε ένα παραπλανητικό διαφημιστικό σύστημα φρενάρει όριστικά κάθε κίνητρο για καλόπιστη κατανάλωση.